Việt Nam năm vừa qua đã chứng kiến rất nhiều sự cố điện đáng tiếc diễn ra, gây thiệt hại đáng kể về mặt tài sản và thậm chí là tính mạng con người. Đa phần đó là những sự cố về rò rỉ điện, quá tải biến áp và đặc biệt hơn cả là hiện tượng hồ quang điện. Nguyên do bắt nguồn từ sự chủ quan, thiếu cẩn trọng trong khâu giám sát, bảo dưỡng định kì hệ thống điện và kĩ năng phòng cháy chữa cháy còn yếu kém. Chính vì vậy, những thiết bị báo cháy, nhận dạng cháy nổ và giảm thiểu hồ quang điện ra đời nhằm giúp cho con người chủ động hơn trong công tác an toàn cháy nổ. Hãy cùng BME tìm hiểu về thiết bị giảm thiểu hồ quang điện – một trong những giải pháp an toàn tối ưu trong sản xuất công nghiệp.
- TỔNG QUAN VỀ THIẾT BỊ GIẢM THIỂU HỒ QUANG ĐIỆN
Thiết bị giảm thiểu hồ quang điện (Arc flash mitigation devices) là những thiết bị được thiết kế với nhiệm vụ phát hiện sớm, ngăn chặn cũng như giảm thiểu đến mức tối đa các tác động xấu của hiện tượng hồ quang điện trong hệ thống điện chung. Không chỉ tại nhà máy, mọi hệ thống điện tại bất cứ đâu đều có thể trang bị thiết bị kể trên nhằm gia tăng tính an toàn và ổn định cho hoạt động của dòng điện cũng như các thiết bị có liên quan.
Cơ chế của thiết bị này có thể hiểu một cách đơn giản. Khi hiện tượng hồ quang điện xảy ra, các relay phát hiện hồ quang sẽ cảm biến được nguồn ánh sáng và nhiệt tăng đột ngột, vốn là đặc trưng của hiện tượng này. Từ đó, tín hiệu sẽ được truyền tới bộ ngắt mạch để nhanh chóng cắt dòng điện trong thời gian rất ngắn (vài mili giây). Hệ thống bảo vệ hồ quang cũng sẽ kịp thời xử lý tín hiệu và phát ra cảnh báo âm thanh, ánh sáng nhằm báo hiệu nguy hiểm. Cuối cùng để giải quyết hiện tượng hồ quang điện, không để ảnh hưởng ra môi trường bên ngoài thì tủ điện bọc kín chịu hồ quang với đặc tính thiết kế kín, có khả năng chịu áp lực và nhiệt cao từ hồ quang điện sẽ chứa hết những nguồn nhiệt, ánh sáng và áp suất mà hồ quang điện giải phóng, chuyển hướng năng lượng ra ngoài theo các lỗ an toàn.
Những ưu điểm của thiết bị giảm thiểu hồ quang điện
- Giảm thiểu tia lửa khi bị chập điện : Hiện tượng hồ quang điện xảy ra thường đi kèm với nguồn nhiệt lượng cực kì lớn. Vì thế sẽ khó tránh khỏi việc các mạch điện bị chập. Thiết bị giảm thiểu hồ quang sẽ trực tiếp thu lại hết những tia lửa bắn ra khi hệ thống bị chập điện, tránh tiếp xúc ra bên ngoài gây nguy hiểm cục bộ
- Ngắt mạch điện trong thời gian cực ngắn khi xảy ra sự cố : Khi hiện tượng có dấu hiệu xảy ra, bộ phận truyền tín hiệu của thiết bị sẽ chuyển đi thông tin để ngắt mạch điện của toàn bộ hệ thống trong thời gian nhanh nhất có thể để tránh cho sự cố xảy ra ảnh hưởng xấu tới nguồn điện đang hoạt động
- Báo động âm thanh, ánh sáng cảnh báo người dùng khi sự cố xảy ra
- Phát hiện rò rỉ điện : Dòng điện bị rò rỉ ra ngoài trước, trong và sau khi hiện tượng hồ quang điện xảy ra sẽ được thiết bị giám sát, xử lý một cách nhanh chóng, tránh để xảy ra sự cố giật
- TẦM QUAN TRỌNG CỦA THIẾT BỊ GIẢM THIỂU HỒ QUANG ĐIỆN TRONG SẢN XUẤT
Đối với các hệ thống điện, việc chủ động đảm bảo an toàn và giảm thiểu tối đa khả năng các sự cố có thể xảy ra là vô cùng quan trọng, vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới nhiều mặt. Trong sản xuất, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình thiết kế, sản xuất của doanh nghiệp mà còn tác động xấu tới sức khoẻ của người làm việc. Do đó mà thiết bị giảm thiểu hồ quang điện đóng vai trò cực kì quan trọng trong môi trường công nghiệp với những thiết bị điện áp cao.
Thiết bị giúp đảm bảo an toàn cho con người : Với những đặc tính như nhiệt độ cao (lên tới 20.000 độ C), ánh sáng mạnh từ hồ quang và áp suất lớn như vậy, nếu như tiếp xúc với con người nói chung hay những công nhân làm việc tại nhà xưởng sẽ trực tiếp gây ra những tổn thương vô cùng nghiêm trọng như : bỏng một phần hoặc toàn phần do nhiệt độ cao; chấn thương mắt, gây ra những dị tật sau này cho giác mặc hay thậm chí mù loà hay tệ nhất là nguy cơ tử vong từ các vụ nổ hoặc điện giật do rò rỉ điện trong khi hiện tượng diễn ra. Vì vậy, lắp đặt thiết bị không những giảm thiểu nguy cơ xảy ra hiện tượng mà còn bảo vệ nhân công khỏi những tai nạn không mong muốn.
Giảm thiểu thiệt hại về mặt tài sản : Nếu như hiện tượng hồ quang điện xảy ra mà không có sự ngăn chặn, bảo vệ kịp thời thì chắc chắn những thiết bị điện và công cụ sản xuất sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Hồ quang điện có thể làm hỏng thiết bị, các dây dẫn hay mạch điện, tủ điện chỉ trong chớp mắt. Việc thiết bị giảm thiểu hồ quang phát hiện kịp thời và ngắt mạch điện có thể tiết kiệm một khoản tiền khổng lồ sẽ chi tiêu cho việc sửa chữa hệ thống điện và thay thế công cụ sản xuất nếu như hiện tượng xảy ra.
Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn, gia tăng độ tin cậy : Doanh nghiệp khi lắp đặt thiết bị giảm thiểu hồ quang điện trên sẽ đạt được tiêu chuẩn an toàn quốc tế (IEC61009-1) về yêu cầu kiểm soát và giảm thiểu hồ quang điện, từ đó tránh những rắc rối về mặt pháp lý cũng như nâng cao độ tin cậy về sự an toàn lao động trong các nhà máy, xí nghiệp; nhân công hoàn toàn yên tâm và tập trung sản xuất.
Nhu cầu sản xuất ngày một tăng cao, lượng điện tiêu thụ kéo theo đó cũng ngày một lớn dần. Việc có những biện pháp thiết thực để giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố, đơn cử là việc lắp đặt thiết bị giảm thiểu hồ quang điện trên sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu xử lí sự cố, gia tăng độ an toàn cho sản xuất và từ đó lợi nhuận sẽ ổn định lâu dài.
